
Ömer Rıza, aslen Burdur’lu olup Mısır’a yerleşmiş bir ailenin çocuğu
olarak 1893 yılında Kahire’de doğdu. Tahsilini Ezher Üniversitesinde tamamlayıp Mısır’da
gazeteciliğe başladı. Kahire’de yayınlanan es-Siyâse ve eş-Şa’b
gazetelerinde; İstanbul’da yayınlanan Tasvîr-i Efkâr, Tevhid-i Efkâr, Sebîlü’r-
Reşâd ve Vakit gazetelerinde yazılar yazdı. 1915 de İstanbul’a geçerek
yazarlığını sürdürdü. Mehmet Akif’in kızı Cemile Hanımla evlendi. Vakit
gazetesinde yayımladığı Türkiye-Mısır ilişkileri hakkındaki yazılarından dolayı
1925 de İstiklal Mahkemesince tutuklandı, bir müddet sonra serbest bırakıldı.
1940 da Eşref Edip, İ. Hakkı İzmirli ve Kamil Miras ile birlikte çıkarmaya
başladıkları İslâm Türk Ansiklopedisi ve Mecmuasında çok sayıda madde ve
makale yazdı. 1940-1950 yılları arasında Cumhuriyet gazetesinde günlük
siyasî yazılar yazdı. İstanbul Radyosu için İslâm dünyası hakkında siyasî
icmaller hazırladı. 1947-1948 yılları arasında dinî, fikrî muhtevalı Selamet
Mecmuasını çıkardı. 14 Mayıs 1950 seçimlerinde Demokrat Parti’den Konya
milletvekili seçildi. Büyük Millet Meclisi Dış İşleri Encümeni’nde görev alıp çok
önemsediği İslâm ülkeleriyle kurulan ilişkilere öncülük etti. Türk-Pakistan
Kültür Cemiyetine başkan seçildi. Hayatını kalemiyle kazanan nadir
yazarlardan biri olan Ömer Rıza, uzun süren bir hastalık döneminden sonra
13 Mart 1952 de İstanbul’da tedavi edilmekte olduğu Cerrahpaşa Hastanesi'nde vefat etti. Mezarı Edirnekapı Şehitliği’ndedir.
Ömer Rıza’nın yaşadığı dönem Osmanlı ve Cumhuriyet çizgisinin
kesiştiği, iki kültürün birbiriyle hesaplaştığı bir devredir. Katıldığı savaşlardan
güç, toprak, itibar ve en önemlisi yetişmiş pek çok insanını, beyin gücünü
kaybederek çıkmış ve geldiği noktada geçmişini sorgulayan bir toplumda
yetişen biri olan Ömer Rıza, çeşitli alanlarda gerçekleştirilen değişim sürecini,
bir aydın olarak değerlendirmiş ve her iki süreçten de önemli ölçüde
etkilenmiştir. Tüm bu özellikler Ömer Rıza’nın ilmî kişiliğini de yansımıştır.
Onda hem Osmanlı Döneminin birikimi, hem de Cumhuriyet Döneminin
kazanımları bir araya gelmiştir. Bütün bunları, onun eserlerinde görmemiz
mümkündür.
Burdurlu din alimlerinden Hatib Hoca namıyla bilinen Mehmet Hatipoğlu'nun , "Ana Kaynaklara Göre İslam Dini, Usul ve Tatbikat" adlı eserine "Eser Hakkında" başlığı ile katkıda bulunmuştur. |